ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید.



  چاپ        ارسال به دوست

گزارش سفر دکتر مرتضی محسنی استاد گروه آموزشی زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران

شکّرشکن شوند همه طوطیان هند

زین قند پارسی که به بنگاله می­رود

حافظ

 

با سلام و احترام و شادباش فرارسیدن عید نوروز عید ایرانیان و دل­بستگان به فرهنگ و تمدّن و زبان و ادبیات فارسی؛ همان­گونه که آگاهی دارید پیشینه­ی فرهنگ و زبان و ادبیات فارسی و فرهنگ و زبان و ادبیات هندی، به چند هزار سال برمی­گردد؛ آن­گاه که مردمانی در سپیده­دمان تاریخ از کرانه­های شمالی برای زندگی بهتر به اقصا نقاط جهان از جمله هندوستان و کرانه­های جنوب دریای مازندران با یک فرهنگ و زبان سرازیر شدند. زبان هندواروپایی پیشینه­ی مشترک زبان سنسکریت، هندی، اردو، بنگالی، اوستایی، پهلوی، فارسی و بسیاری از زبان­های اروپایی است. این پیشینه­ی مشترک تمدّنی- زبانی از دیرباز این سرزمین­ها را با همه­ی تنوّع فرهنگی-زبانی پیوند داده است.

حمله­های سلطان محمود غزنوی در پایان قرن چهارم هجری و فرزندان و نوادگان او و دیگر پادشاهان ایرانی در قرن­های بعد به هند، به جایگیرشدن زبان فارسی در هندوستان کمک بسیاری کرد؛ چنان­که زبان فارسی تا سال 1838 میلادی زبان رسمی دربار هند بوده است. با مستعمره شدن هندوستان، استعمارگر پیر انگلیس برای بقای خود در این سرزمین حاصل­خیز زبان فارسی را از زبان رسمی منسوخ و زبان انگلیسی را جایگزین آن در هندوستان کرد. امّا زبان فارسی با پیشینه­ای هزارساله در این کشور هم­چنان زنده است؛ هرچند بدخواهان زبان و ادبیات و فرهنگ فارسی و ایرانی در جهان، خواهان برچیده شدن آن هستند.

اگر دین اسلام از سوی مسلمانان با زبان عربی به جهان صادر شد، مردم هندوستان این دین آسمانی را با زبان شیرین پارسی پذیرفتند. زبان فارسی برای هندوان، زبان دینی است؛ هم­چنان­که اندیشه­های دین اسلام در ایران نیز با این زبان بازتاب و زنده نگه­داشته شده است؛ نگاهی به متون فارسی بر این ادّعا، صحّه می­گذارد. باری نگاه­داشت و رواج این گنج آسمانی در سرزمین­های شبه­قاره که جمعیتی بیش از یک میلیارد و هفت­صد میلیون نفر را در خود جای داده است یکی از وظایف ملّی و فرهنگی و دینی ما فارسی زبانان به­ویژه استادان زبان و ادبیات فارسی است. این مهم در دوره­های گوناگون سیاسی-حکومتی مورد توجّه دولت­مردان ایران بوده است؛ چنان­که سازمان ارتباطات اسلامی به­ویژه رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در هندوستان جناب آقای دکتر محمدعلی ربّانی اهتمامی ویژه به آن دارند.

در این سفر، علاوه بر بازدیدهای گوناگونی که به اقصانقاط هند انجام شد نشست­های بسیار پُرباری برگزار گردید که به عرض می­رسد:

1- در روز یک­شنبه 15 اسفند جلسه­ای میان استادان اعزامی از ایران و رایزنی فرهنگی و مسؤول مرکز تحقیقات زبان فارسی برگزار و مسائل پیش­رو مورد ارزیابی قرار گرفت.

2- در بعدازظهر روز دوشنبه 16 اسفند جشنواره­ی فرهنگی-هنری نظامی گنجه­ای با حضور استادانی از ایران و هند و با حضور سفیر محترم جمهوری اسلامی ایران جناب آقای دکتر چگینی و نمایندگانی از مجلس ملی و دولت هند برگزار شد.

3- از صبح سه شنبه تا ظهر چهارشنبه 17 و 18 اسفند، نشست­هایی چهار-پنج ساعته برای بررسی مشکلات و نیازسنجی آموزش و گسترش زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه­ها و مراکز آموزش فارسی در هندوستان برگزار شد. از نکات بسیار مهم در این زمینه این بود که در هند، براساس گزارش­های رسمی بیش از 116 مرکز آموزش زبان فارسی و ادبیات فارسی با بیش از 7200 دانشجو و 230 عضو هیأت علمی وجود دارد. در حین بررسی مشکلات مبتلابه آموزش و گسترش زبان و ادبیات فارسی در هند، روشن شد که تنها در ایالت کشمیر بیش از 60 گروه، مرکز و دانشکده درحال آموزش زبان و ادبیات فارسی به دلدادگان فرهنگ ایرانی هستند. تشنگی برای فراگیری زبان و ادبیات فارسی در هند به­گونه­ای است که اگر جمهوری اسلامی ایران نتواند برای فراگیری و گسترش آن در سرزمین بزرگ هندوستان با جمعیتی بیش از یک میلیارد و چهارصد میلیون نفر اقدام کند، دشمنان فرهنگ ایرانی تیشه بر ریشه­ی این فرهنگ و زبان و ادبیات فارسی در شبه قاره می­زنند و حضور معنوی ایران را در این سرزمین برخواهند کَند.

 

  • برای انجام دقیق و درست آموزش و گسترش زبان و ادبیات فارسی در هند، در این نشست مقرر شد هر دانشگاه ایران، سرپرستی یک دانشگاه هند را برعهده بگیرد؛ به­گونه­ای که این دانشگاه­ها از ایران هند و ایران با بستن تفاهم نامه­ی همکاری­های علمی-آموزشی و پزشکی راه را برای عملیاتی کردن این سیاست هموار کنند. براین اساس مقرر شد آموزش و گسترش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه کشمیر را دانشگاه مازندران برعهده بگیرد.
  • در چارچوب همکاری­های بین­المللی مقرر شد دانشگاه­های هند مقدمات لازم را برای اسکان و پذیرایی استادان اعزامی از ایران به دانشگاه­های هند فراهم کنند.

  • نوع همکاری­ها را دو دانشگاه از ایران و هند براساس نیازهای شناسایی شده، سامان دهند.

4-عصر چهار­شنبه 18 اسفندماه، مراسم اهدای جایزه­ی سعدی به خادمان فرهنگ، زبان و ادبیات فارسی در هند برگزار شد که در این مراسم جوایزی به پژوهشگران هندی در تصحیح نسخه­های خطی و کوشش برای تحقیقات فارسی در هند اهدا شد.

 

5- در روز پنج­شنبه 19 اسفند نشستی میان رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، رییس مرکز تحقیقات فارسی و استادان اعزامی در هند با هیآت رییسه­ی دانشگاه جامع ملّی اسلامی هند برگزار شد که در این نشست مقرر شد اقدام­های لازم برای تسهیل مصوّبات سفر رییس جمهور ایران به هند در زمینه­ی همکاری­های علمی فرهنگی گرفته شود.

6-در روز سه شنبه و چهارشنبه 24و 25 اسفندماه کنفرانس بین المللی تأثیر فرهنگ و تمدّن هند بر ایران برگزار شد که در نشست نخست روز دوم این جانب به همراه خانم دکتر مهتاب جهان عضو هیأت علمی دانشگاه دهلی به عنوان به عنوان مسؤول جلسه بودیم. در نشست دوم این جانب سخنرانی علمی خود را با عنوان « دستیابی به برخی مفاهیم سیاسی باب شیر و گاو پنچاکیانه بر اساس نظریه­ی رمزگان شناسی بارت» ارائه کردم.

در پایان کنفرانس لوح­های یادبودی به مقالات برتر از جمله مقاله­ی این کمترین اهدا شد.

7-در روز پنج­شنبه 26/12/1400 جلسه­ای با اعضای هیأت علمی و دانشجویان گروه در سالن پروفسور عابدی برگزار شد که این جانب درباره­ی لزوم تصحیح نسخه­های خطّی در دانشگاه­های هند سخنرانی کردم.

8-در کنار شرکت در جلسات رسمی، رایزنی­های مختلفی با مدیران گروه­های دانشگاه­های هند برای همکاری­های دوجانبه انجام شد.

9-این جانب در چندین نوبت در مرکز نور(مرکز تهیه­ی نسخه­های خطّی فارسی در دانشگاه­ها، کتابخانه­ها و مراکز نگهداری آن­ها در هند) داشتم که مقدمات لازم برای آشنایی استادان و دانشجویان مقاطع تحصیلات تکمیلی دانشگاه مازندران برای پژوهش­های مربوط به تصحیح نسخه­های خطّی فراهم آمد.

در پایان گفتنی است که توجّه به آموزش و گسترش فرهنگ، زبان و ادبیات فارسی در هندوستان، استمرار فرهنگی، هنری، زبانی و اجتماعی را به همراه دارد. با رسیدن به این مهم، ارتباطات سیاسی و اقتصادی میان ایران و هند برای سرافرازی ایران بزرگ فراهم خواهد شد.

با احترام و آرزوی تندرستی و شادکامی

مرتضی محسنی-استاد زبان و ادبیات فارسی دانشگاه مازندران- 1/1/1401 


٠٠:١٥ - پنج شنبه ٨ ارديبهشت ١٤٠١    /    شماره : ٣٢٣١٨    /    تعداد نمایش : ٢٩٨
لینک کوتاه خبر : int.umz.ac.ir/sun/oPj4xH


نظرات بینندگان
این خبر فاقد نظر می باشد
نظر شما
نام :
ایمیل : 
*نظرات :
متن تصویر: