درباره ی مرکز پژوهشی حوضه اقلیمی خزر

دریاي خزر به لحاظ تاثیر بر شرایط آب و هواي مناطق همجوار و با برخورداري از جزایر، تالاب ها، خلیج ها و مصب رودخانه هاي مختلف اهمیت بوم شناختی به سزایی دارد. از سوی دیگر با توجه به کاهش روز افزون ذخایر مناطق خشکی نیاز بشر به محیط های دریایی در حال افزایش است و در این زمینه اهمیت ژئواکونومیک دریای خزر به دلیل وجود منابع انرژی در آن بسیار مورد توجه قرارگرفته است. از طرفی، با افزايش كشورهاي ساحلي درياي خزر، از دو به پنچ كشور ساحلی، روابط خاصي بر منطقه حاكم شده است و شرايط و موقعيت سياسي، مسائل حقوقی و نیز مسائل فرهنگی اجتماعی و اقتصادی، هر يك ازكشورهاي ساحلي خزر را با چالش هايي جدی مواجه ساخته است. شتاب برخی ازکشورهاي ساحلی این دریا براي بهره برداري هاي اقتصادي، سیاسی، حقوقی و نیز بهره برداری از منابع زیستی و انرژی حوضه خزر، به گونه ایست که طبق شواهد موجود، در آینده اي نه چندان دور، هریک از آنها می تواند شرایطی ایجادکندکه امکان بهره برداري پایداراز پتانسیل ها و منابع دریای خزر از همگان سلب شود و یا منتهی به شرایطی می شود که در نهایت می تواند با اهداف و منافع کشورهاي واقع در این حوضه تداخل کرده و مانع از تحقق آنهاگردد. ایران از جمله کشورهای حاشیه دریای خزر است که مرز آبی نسبتا گسترده ای با این حوضه داشته و در مجاورت عمیق ترین و با ارزش ترین قسمت این دریای خزر قرار گرفته است که این امر می تواند نقش بسزایی در بهره برداری پایدار و همه جانبه از این پهنه ی جغرافیایی ارزشمند ایفا نماید.

 

بر این اساس و با توجه به موقعیت استراتژیک دانشگاه مازندران در حاشیه دریای خزر و نیز وجود دانشکده های مرتبط با مطالعات در این زمینه از جمله دانشکده علوم دریایی واقیانوسی، فنی و مهندسی، علوم اجتماعی، حقوق و علوم سیاسی، اقتصاد، گردشگری، هنر و معماری، علوم پایه و حضور اساتید گرانقدری که مطالعات باارزشی در حوضه اقلیمی خزر در زمینه های مختلف داشته اند، در سال 1394بر آن شدیم به منظور ارتقاء کمی و کیفی و هدفمندسازی مطالعات مرتبط با حوضه اقلیمی خزر و با هدف ايجاد يك مرکز علمي پژوهشی براي فعاليت هاي مرتبط با این حوضه، بررسي و استفاده بهتر از منابع و پتانسیل هایآن و نيز هموار كردن راه براي اتخاذ تدابير ملي دريايي كشور در توسعه و بهره برداری پایدار از آن، مرکز پژوهشی حوضه اقلیمی خزررا در دانشگاه تأسیس نماییم.


مرکز پژوهشی در حال حاضر با دوگروه پژوهشی تحت عنوان گروه علوم و مهندسی حوضه خزر و گروه پژوهشی مطالعات حقوقی، فرهنگی و اقتصادی حوضه خزر فعالیت خود را آغاز نموده است و اهدافی هم چون : توسعه زیست فناوری های نوین دریایی، تلاش در جهت توسعه فعالیت های دانش بنیان در راستای استفاده از پتانسیل های حوضه خزری در کارآفرینی و اشتغال نیروهای تحصیل کرده و متخصص، تشکیل بانک اطلاعاتی ملی در جهت مطالعه و حفظ منابع زیستی و غیرزیستی این حوضه، پژوهش در زمينه تنگناهاي مصرف انرژي ، تعيين سهم بهينه حامل¬هاي انرژي ،تعيين سبد بهينه مصرف سوخت در بخش تقاضاي انرژي، پایش مداوم نواحی مختلف حوضه خزر به منظور شناسایی مناطق آسیب پذیر و حساس و فراهم آوردن تکنيک¬هاي جديد جهت رديابي، ارزيابي، ذخيره، حفاظت و مديريت اکوسيستم خزری و نیز مطالعه و تحقیق در حوضه سیاست خارجی ایران در منطقه خزر و راهکارهای توسعه پایدار در این منطقه و مسائل و چالش های حقوقی مرتبط اعم از داخلی و بین المللی( با سایر کشورهای حاشیه خزر) در ابعاد گوناگون ، زیست محیطی ، اقتصادی و فرهنگی، تیپولوژی، توصیف و ریشه یابی مسائل اجتماعی خاص استان های ساحلی و توریستی حاشیه دریای خزر، تهیه طرح‌های حفاظت شهری و منطقه‌ای به منظور جلوگیری از تخریب بیش از پیش محیط زیست و ارزش‌های اکولوژیکی ناحیه ناشی از توسعه بی‌رویه شهری و ایجاد زمینه همکاری این مرکز با مراکز پژوهشی و تحقيقاتی داخل و خارج از کشور خصوصاً کشورهای حاشیه دریای خزردر جهت توسعه تحقيقات بنيادی و کاربردی در این حوضه آبریز، را در افق فعالیت های خود دنبال می نماید.


لازم به ذکر است که این مرکز پژوهشی متعلق به همه ی پژوهشگران و نخبگان خانواده ی بزرگ دانشگاه مازندران بوده و متعلق به گروه یا دانشکده ی خاصی نمی باشد. امید آن داریم که با توجهات حق تعالی و به یاری تک تک اندیشمندان و پژوهشگران دانشگاه بتوانیم در راستای اهداف تعیین شده برای این مرکز پژوهشی گام های موفقی برداریم و با توسعه ی فعالیت های این مرکز، زمینه را برای اعتلای سیاست های بهره برداری پایدار و حفاظت از این حوضه جغرافیایی ارزشمند فراهم سازیم

اهداف و موضوع فعالیت

گروه علوم و مهندسی حوضه خزر

  • توسعه زیست فناوری های نوین دریایی و استحصال مواد فعال زیستی از آبزیان منطقه به منظور توسعه پایدار صنایع دریایی در زمینه تولیدات بهداشتی- داروئی-تغذیه و پرورش دام، طیور و آبزیان.
  • تلاش در جهت توسعه فعالیت های دانش بنیان در راستای استفاده از پتانسیل های حوضه خزری در کارآفرینی و اشتغال نیروهای تحصیل کرده و متخصص به ویژه در بحث آبزی پروری مدرن در دریا.
  • توسعه فناوري‌هاي مهندسی دریا در حوضه درياي خزر در زمینه ی طراحي و ساخت ترانسديوسرها / مبدلهاي آكوستيكي و مولدهاي آكوستيكي، زيرسامانه هاي ارسال و دریافت سيگنال، زيرسامانه هاي دريافت اطلاعات ماهواره اي و راداری، مبدل هاي آرايه اي و فناوريهاي سنجش ماهواره اي
  • پایش و پیشگیری از خطرات تهدیدهای احتمالی محیط زیستی اعم از آلودگیهای بیولوژیک، شیمیایی، رادیواکتیو و بیو تروریسم در حوضه خزر.
  • تشکیل بانک اطلاعاتی ملی در جهت مطالعه و حفظ گونه های بومی و با ارزش دریای خزر (از جمله فک خزری، ماهیان خاویاری و ...) با انجام گشت های منظم دریایی و نمونه برداری زیستی و زیست محیطی (از آب، رسوبات بستر و آبزیان) درياي خزر
  • پژوهش در زمينه تنگناهاي مصرف انرژي،تعيين سهم بهينه حامل¬هاي انرژي، تعيين سبد بهينه مصرف سوخت در بخش تقاضاي انرژی و  روشهاي نوين مديريت، مميزي، بهينه سازي انرژي.
  • پایش مستمر و مطالعه تالاب های حاشیه جنوبی خزر در زمینه پرندگان آبزی مهاجر، ماهیان، کف زیان و پلانکتون ها.
  • پایش مداوم نواحی مختلف دریای خزر به منظور شناسایی مناطق آسیب پذیر و حساس و فراهم آوردن تکنيک-هاي جديد جهت رديابي، ارزيابي، ذخيره، حفاظت و مديريت اکوسيستم خزری.
  • ایجاد زمینه همکاری این مرکز با مراکز پژوهشی و تحقيقاتی داخل و خارج از کشور خصوصاً کشورهای حاشیه دریای خزردر جهت توسعه تحقيقات بنيادی و کاربردی در این حوضه آبریز.

گروه مطالعات حقوقی، فرهنگی و اقتصادی حوضه خزر


  • شناخت محیط راهبردی پیرامونی ایران در منطقه و سیاست ها و رویکردهای کشورهای حاشیه خزر
  • بررسی رویدادها و تحولات منطقه و تاثیر آن بر امنیت ملی
  • موانع اجرای مطلوب و موثر کنوانسیون چارچوب حفاظت از محیط زیست خزر
  • بررسی زمینه های افزایش مناسبات میان کشورهای حاشیه خزر ( از جمله روابط تجاری آزاد از طریق ایجاد اتحادیه های گمرکی )
  • مطالعه و پژوهش در زمينه اختلافات حقوقی مربوط به کشتیرانی در حوضه خزر
  • مطالعه و نقد مقررات داخلی به ویژه در حوزه های اقتصادی و زیست محیطی
  • مطالعه فعالیتهای اقتصادی مخصوصاٌ در بخش کشاورزی و زندگی ساکنان شهری و روستایی منطقه خزر
  • تیپولوژی، توصیف و ریشه یابی مسائل اجتماعی خاص استان ساحلی و توریستی مازندران
  • ایجاد ارتباطات علمی و فرهنگی با کشورهای حوزه خزر، قفقاز و آسیای مرکزی به دلیل دارابودن اشتراکات فرهنگی، تاریخی و باستانشناسی
  • تحلیل و ارائه راه حل¬های مناسب برای اصلاح، رفع و پیشگیری آسیبهای اجتماعی و فرهنگی استان (مطالعه شده در برنامه دوساله)
  • شناسایی نقاط قوت و ضعف، فرصت‌ها و تهدیدهای اقتصادی، اجتماعی، محیطی و کالبدی و ارائه پیشنهاد برای بهره برداری پایدار از منابع شهری و منطقه‌ای.

 

تماس با ما

رئیس مرکز: خانم دکتر آخوندیان

بابلسر. پردیس دانشگاه مازندران   کدپستی 95447-47416

تلفن 35302879

پست الکترونیک RCCR@umz.ac.ir